[Review] A Beautiful Mind

ABMposter2

Nếu đã từng học qua Kinh tế, có lẽ ít nhất một lần bạn đã từng nghe qua “Học thuyết trò chơi” và “Điểm cân bằng Nash” – một khái niệm với nhiều ứng dụng quan trọng đã được nhà toán học John Nash phát hiện ở tuổi 22 và giúp ngài giành giải Nobel nhiều năm sau này. Ở tuổi 22, ngài là một trong những sinh viên với bộ óc sáng giá nhất và mang trong mình một khát vọng khẳng định bản thân mãnh liệt. Tuy nhiên, cái phúc có lẽ cũng là cái họa. Ngài sở hữu một trí tuệ ưu việt, nhưng lại có một cuộc đời bất hạnh. Mắc chứng tâm thần phân liệt, ngài đã gần như đánh mất mọi thứ, bản thân, sự nghiệp, và cả gia đình, nếu không có người phụ nữ tuyệt vời luôn ở bên cạnh ngài. Chặng đường quay lại với cuộc sống bình thường của John Nash thật lắm gian nan, và bộ phim A Beautiful Mind đã tái hiện lại phần nào cuộc vật lộn khó khăn với chính bản thân mà nhà toán học thiên tài này đã phải trải qua.

Mặc dù được biết là có phóng đại và thay đổi một số sự kiện xảy ra trong cuộc đời John Nash, về cơ bản A Beautiful Mind là một bản khắc họa khá chân thực tính cách và cuộc đấu tranh nội tâm dữ dội của nhà toán học. Bộ phim mở đầu với hình ảnh một chàng trai trẻ ngượng nghịu và vụng về trong các môi quan hệ xã hội, nhưng lại mê mẩn cùng những con số bất kể thời gian không gian. Ngoài ra, ngay ở phần đầu bộ phim ta còn được biết John Nash là một người có cái tôi rất lớn và không muốn chịu thua bất cứ ai. Chàng biết mình giỏi, nhưng chỉ biết thôi chưa đủ, chàng càng mong muốn được chứng minh bản thân là một thiên tài, thể hiện rõ nét nhất qua ván cờ giữa chàng và đồng học Hansen. Tài năng và máu cạnh tranh, hai yếu tố này là động lực khiến John Nash cật lực tìm kiếm một phương trình toán học vĩ đại cho thế giới, nhưng theo tôi cũng đồng thời là nguyên nhân dẫn đến bất hạnh sau này của chàng. Mặc dù đã có một thành công đáng kể ở tuổi 22 với luận án tiến sĩ dài vỏn vẹn 28 trang về “Học thuyết trò chơi”, có lẽ John Nash vẫn không thể xóa bỏ sự bất an sợ thua kém bạn bè của mình. Công việc của một giáo sư toán học ở trường Princeton là không đủ kích thích đối với bộ óc của Nash, và chính mong muốn được làm những thứ lớn lao hơn người thường đã dồn chàng lạc vào một thế giới khác: thế giới của bóng tối, mật mã và những nhiệm vụ bí mật.

342488

Dễ hiểu tại sao bộ phim lại đoạt giải Oscar cho Best Adapted Screenplay khi người xem bị lừa vào thế giới trong trí tưởng tượng của John Nash. Căn bệnh của John Nash chỉ được giới thiệu khi xem đến phân nửa bộ phim, và thật khó để có thể ngờ rằng toàn bộ phần đầu là một thực tế đã không diễn ra. Đây rõ ràng là một sắp xếp có chủ đích vì nó giúp ta thấu hiểu và đồng cảm hơn với những người mắc chứng bệnh tâm thần phân liệt, cũng như góp phần xây dựng một ấn tượng nghệ thuật mạnh mẽ hơn cho người xem. Trước khi mọi thứ sáng tỏ, chắc hẳn chúng ta đều lo lắng cho số phận của Nash khi anh tưởng chừng như đang bị theo dõi và đe dọa, cũng như phẫn nộ trước hành động phản bội của người bạn mà anh tín nhiệm Charles. Nỗi sợ của Nash cho tính mạng gia đình mình cũng theo đó mà lây sang khán giả, và ta không khỏi đồng cảm khi anh thu mình lại tránh né tất cả mọi người. Để rồi mọi thứ bỗng nhiên biến chuyển và chúng ta đột nhiên nhận ra mình đã hoàn toàn bị “lừa”. Phải nói phân khúc mà hiện thực trong bộ phim được lật ngược lại và cách biên kịch đảo chiều góc quan sát của mọi việc quả thật rất tài tình. Không cần kể lể dài dòng, chúng ta khám phá ra sự thật từ Alicia, vợ Nash, chỉ trong một chi tiết nhỏ, khi cô đưa lại cho anh những phong thư còn nguyên niêm phong.

A-Beautiful-Mind-2001-Wallpapers-2

Tiếp theo đó ta được chứng kiến sự dằn vặt nội tâm kịch liệt của John Nash, mà cao trào chính là phân cảnh mà anh bị dồn ép phải giết vợ mình để thực hiện tiếp nhiệm vụ. Sau khi được cho biết sự thật, một John Nash vốn sống khép kín khi trước nay lại càng trở nên tách biệt với xã hội. Ta có thể cảm nhận rõ ràng sự bất lực và đau khổ của anh khi không thể làm tròn trách nhiệm một người chồng, người cha, sự giận dữ của anh khi phải để thuốc khống chế tư duy của mình, sự thất vọng của anh khi phát hiện tất cả những thứ ông làm là sản phẩm của trí tưởng tượng. Hãy thử nghĩ xem, với một bộ óc và cái tôi lớn như Nash thì anh sẽ cảm thấy hụt hẫng và hoang mang đến thế nào khi buộc phải chấp nhận những gì anh cho là thành tựu là không có thật, mà hơn thế, anh còn trở thành kẻ điên trong mắt người khác. Cái hay của bộ phim chính là việc lột tả được tất cả những điều này qua ngôn ngữ hình ảnh giàu tính gợi tả và những câu thoại đặt đúng nơi đúng chỗ, tiêu biểu như cảnh John Nash đờ đẫn ôm đứa con khóc thét trong lòng, hay cảnh anh từ chối mong muốn của vợ trên giường và phải lắng nghe cô khóc mà không làm được gì. Với một hiện thực như thế, ta có thể hiểu tại sao John Nash thèm được quay lại thế giới hư cấu nhưng đầy tính kích thích trong đầu anh. Nếu không có tình yêu bao dung và sự động viên không ngừng nghỉ của vợ anh, có lẽ anh đã không bao giờ có thể trở lại cuộc sống bình thường.

a beautiful mind

Mặc dù tên bộ phim là A Beautiful Mind, nhưng thực sự đây là một bộ phim về “A Beautiful Heart”, bởi vì tình yêu của người vợ Alicia với Nash quả thật rất đẹp. Trước khi gặp cô, anh dường như không biết đến lãng mạn là gì và có lẽ anh cũng không hề nghĩ mình có khả năng đem đến hạnh phúc cho người khác, bởi tất cả mọi thứ đối với anh đều cần đến bằng chứng. Alicia chính là người đã cho anh niềm tin và dũng cảm để bước sang một trang mới của cuộc đời, từ một người đàn ông độc thân đến một người có gia đình, từ một người bệnh trở về một người bình thường.

“Nash: Alicia, does our relationship warrant long-term commitment? I need some kind of proof, some kind of verifiable, empirical data.
Alicia: I’m sorry, just give me a moment to redefine my girlish notions of romance.

Alicia: How big is the universe?
Nash: Infinite.
Alicia: How do you know?
Nash: I know because all the data indicates it’s infinite.
Alicia: But it hasn’t been proven yet.
Nash: No.
Alicia: You haven’t seen it.
Nash: No.
Alicia: How do you know for sure?
Nash: I don’t, I just believe it.
Alicia: It’s the same with love I guess.”

“Nash: And then, on the way home, Charles was there again. Sometimes I miss talking to him. Maybe Rosen is right. Maybe I have to think about going back to the hospital.
Alicia: Maybe try again tomorrow.”

Sự hy sinh của cô cho anh thật đáng ngưỡng mộ bởi có mấy người phụ nữ có thể chịu đựng được khi chồng mình không còn là người đàn ông mình yêu và không thể chia sẻ gánh nặng với mình. Để rồi, Nash nhận ra phương trình vĩ đại mà ông tìm được trong đời, không phải là một phương trình toán học nào đó, mà là phương trình của tình yêu, một tình yêu không điều kiện. Không phải ai cũng may mắn như Nash, nhưng bô phim A Beautiful Mind quả là một thông điệp đẹp về tình yêu, bởi thành công trong sự nghiệp, sức khỏe rồi cũng có thể bỏ ta ra đi, chỉ có người yêu thương ta thật lòng thì sẽ ở lại. Cuối cùng John Nash có lẽ cũng tìm được “điểm cân bằng” cho chính mình, khi ông tìm được niềm vui trong giảng dạy và trong cuộc sống gia đình.

Chất lượng nghệ thuật của bộ phim cũng là một điều không thể bàn cãi. Russel Crowe quả là một diễn viên tuyệt vời khi lột tả được rõ ràng các sắc thái tâm trạng khác nhau của nhân vật, thông qua từng hành động nhỏ, như dáng đi, ánh mắt, lời nói. Anh khiến cho người xem tin rằng họ đang nhìn vào một con người thật, mà không phải là một sản phẩm điện ảnh. Mặc dù không nhiều đất diễn như Nash, nhưng những diễn viên khác cũng đều tỏa sáng trong giây phút của họ. Đặc biệt, Jenifer Connelly đã dành được tượng vàng Oscar với vai diễn Alicia một cách xứng đáng. Ngay cả cách quay phim, hiệu ứng hình ảnh, chỉnh sửa, chuyển cảnh cũng rất đẹp và mượt mà. Còn về phần nhạc phim, có lẽ không cần phải nói nhiều khi người sáng tác là James Horner. “All love can be” và “A Kaleidoscope of Mathematics” là hai bản không nên bỏ qua. Đây thật là một bộ phim xuất sắc trên nhiều phương diện, nên nếu có thể, xin bạn hãy dành chút thời gian để cảm nhận và suy ngẫm về vẻ đẹp của A Beautiful Mind, chắc chắn bạn sẽ không bị thất vọng.

 

Tagged: , ,

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: